الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

251

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

پذيرفته است و در اين صورت اين خبر بايد از مرسل‌هايى باشد كه صحابه آن را نقل كرده‌اند . وى با شك در اصل روايت گفته است : اين روايت - چنان كه راوى گمان كرده است - مشتمل بر اين است كه ابو طالب ، ابو بكر و بلال را به همراه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله برگردانيد و اين در حالى است كه آنها در آن زمان از وى كوچك‌تر بوده‌اند و ابو بكر ، ده سال كوچك‌تر و بلال هم از اين كوچك‌تر بوده است و در اين صورت چگونه مىتوان قبول كرد كه ابو طالب نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله را به همراه اين دو طفل كوچك از آن مسير بسيار طولانى و صحراهاى ترسناك برگردانده است ؟ ! « 1 » ( 1 ) پس اين روايت - چنان كه گذشت - از ابى موسى اشعرى است كه وى انصارى و مدنى بوده و معروف است كه هشت سال قبل از بعثت متولد شده است و هفت سال بعد از هجرت وارد مدينه شده است و سفر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و عمويش به شام 32 سال قبل از بعثت و 45 سال قبل از هجرت بوده است و اين سفر در بيش از پنجاه سال قبل از پيوستن ابو موسى به رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله رخ داده است و در اين صورت چگونه اين خبر بدون اسناد به فردى از ابو موسى اشعرى روايت گرديده است ؟ ! ( 2 ) روايت اوّلى از صدوق در إكمال الدين است و سندش به ابن عباس برمىگردد و در آخر روايت قول ابو طالب آمده است كه گفت : دربارهء وى عجله كردم تا او را به مكّه بازگردانيدم . « 2 » آن‌گاه ديار بكرى همين روايت را از ابن عباس نقل كرده ، اما در آخر آن آورده است : سپس در ابو بكر يقين و تصديق به نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله قبل از اعلام نبوتش ايجاد شد « 3 » و در اين صورت ايمان ابو بكر حتى قبل از نبوّت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده است ، تا چه رسد به ايمان على عليه السّلام ! براى همين صفورى شافعى گفته است : اسلام آوردن ابو بكر قبل از ميلاد على بن ابى طالب بوده است . « 4 » و نووى گمان كرده است كه سن ابو بكر در اين سفر پانزده سال و بلكه بيست سال بوده و براى همين گفته است : ابو بكر در پانزده سالگى ايمان آورد . « 5 » و همين خبر كه آن را از ابن عباس نقل كرديم ، بدون اين اضافه بود . معروف اين است كه ابو بكر بيش از دو سال كوچك‌تر از نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده است و در اين سفر با آن حضرت نبوده است ، چنان كه

--> ( 1 ) . البداية و النهاية ، ج 2 ، ص 285 . ( 2 ) . إكمال الدين ، ص 182 . ( 3 ) . تاريخ الخميس ، ج 1 ، ص 261 . ( 4 ) . نزهة المجالس ، ج 2 ، ص 147 . ( 5 ) . الغدير ، ج 7 ، ص 272 .